Tasmanian Pollination Services, een dochteronderneming van Bejo, is een van de grootste imkerijen van Australië. Hoewel de honing die de bijen maken een goede bron van inkomsten is, is bestuiving hun belangrijkste taak – onmisbaar voor de duurzame productie van groentezaden. Binnenkort krijgen de bijen ondersteuning van andere insecten.

Wortelgewassen die door Bejo worden geteeld voor zaadproductie beginnen aan het einde van het voorjaar te schieten en bloeien in de zomer zo’n zes tot acht weken. Insecten komen al snel op de eerste bloemen af. Ze krijgen pas later gezelschap van grote aantallen honingbijen, die worden vrijgelaten om de bestuiving te stimuleren en een succesvolle zaadproductie te garanderen. Dit is het werk van een gespecialiseerde imker die precies weet wanneer bestuiving moet plaatsvinden om de beste zaden te produceren. 
“Imkers houden zich traditioneel bezig met honingproductie”, zegt Mick Palmer, Apairy Operations Manager. “Voor bestuiving heb je een andere focus nodig. We willen een specifiek deel van de bloeiperiode optimaal benutten om de beste kwaliteit zaden en vruchten te verkrijgen. En dat betekent dat onze bijen minder nectar en stuifmeel verzamelen. Soms moeten we ze zelfs voeren.”

Ideale omstandigheden voor zaadproductie

Telers op meerdere continenten profiteren van het werk van de Australische bijen. Tasmanian Pollination Services, onderdeel van Bejo Australië, is nauw verbonden met een belangrijk productiegebied voor groentezaden.
Bejo levert zaden aan telers in meer dan 120 landen en produceert ze in gebieden met optimale omstandigheden, waaronder Tasmanië. Het klimaat van het eiland is gunstig voor een groot aantal gewassen, waaronder wortel, diverse koolsoorten, biet en uien. Er is voldoende ruimte om ongewenste kruisbestuiving te voorkomen. En de geïsoleerde ligging van Tasmanië houdt het vrij van veel ziekten en plagen. 

Eigen imkerij voor betere zaden

Bejo produceert al meer dan dertig jaar zaad in deze Australische deelstaat. Externe imkers hebben ons geholpen met bestuiving tot we in 2015 onze eigen bijen kregen. Het onderhouden van een  eigen imkerij geeft ons meer controle en stelt ons in staat  kennis en ervaring op te bouwen. Onze specialisten in het veld merken het verschil, net als de telers waarmee we samenwerken voor de zaadproductie. 

De imkerij levert ook bestuivingsdiensten aan derden. “Onze service gaat verder dan het brengen en ophalen van de kasten”, zegt Mick. “We opereren als een professionele dienstverlener, met kennis van de teelt en zaadproductie. We bespreken de optimale plaatsing en adviseren over het beste moment voor bestuiving en zo nodig over bijenvoeding. Onze focus gaat uit naar de zaadopbrengst en kwaliteit in plaats van maximale honingopbrengst. 

Bruisende business

Binnen een paar jaar is Tasmanian Pollination Services uitgegroeid tot een van de grootste imkerijen van Australië. Het aantal kasten is jaarlijks verdubbeld en staat nu op 4.500. De kasten zijn verdeeld over 4 gescheiden units. Drie bieden bestuivingsdiensten voor Bejo en andere partijen, elk in een eigen regio in Tasmanië. Ze zijn van elkaar geïsoleerd om risico’s op besmettelijke ziekten onder de bijen beheersbaar te houden. De vierde eenheid wordt gebruikt voor koninginnenteelt. We vervangen de koninginnen in onze bijenpopulaties om de 2 jaar om onze bestuivers op een hoog niveau te houden. 
Het bijenbedrijf telt 10 medewerkers. Naast Mick zijn er 4 hoofdimkers, elk verantwoordelijk voor een unit en 5 imkers. De imkers werken nauw samen met een teeltspecialist van Bejo, die expertise levert op het gebied van teelt en zaadproductie.

We opereren als een professionele dienstverlener, met kennis van de teelt en zaadproductie

Mick Palmer

Extra inkomsten

Honing zou normaal gesproken een primaire bron van inkomsten zijn voor een imkerij. Omdat Tasmanian Pollination Services zich richt op bestuiving in dienst van de zaadproductie, is de  geproduceerde hoeveelheid honing niet optimaal. Extra inkomsten zijn dus welkom. “We hebben als doel tenminste kostendekkend te draaien”, zegt Chris Bone, General Manager van Bejo Australia. “Een kleine winst zou mooi zijn, omdat we willen blijven investeren in de ontwikkeling van deze business.”

Daarom verleent de imkerij ook bestuivingsdiensten aan derden. Bijenkorven worden aan het begin van de lente -  september op het zuidelijk halfrond - geplaatst bij kersen- en appeltelers. Tijdens het seizoen worden bijen verhuurd aan producenten van venkelzaad en koolzaad (Canola) voor olie. Ze kunnen ook worden ingezet bij de productie van de beroemde Australische honing van manuka (tea tree) en leatherwood. 

Een andere potentiële bron van inkomsten is de verkoop van bijen, in de vorm van nucs (kleine bijenvolken) en koninginnen. De honingbijen stammen af van Europese soorten. Binnen Australië heeft zich inmiddels een populatie ontwikkeld die vrij is van de varroamijt en enkele daaraan gerelateerde virussen. Export kan winstgevend zijn, aangezien varroamijten wereldwijd een serieus probleem vormen. De mogelijkheden voor internationale handel zijn echter beperkt, door wettelijke beperkingen die verspreiding van ziekten moet voorkomen. Export van Australië naar Canada is gelukkig wel mogelijk.

De internationale Bee group

Onze Australische imkerij staat niet op zichzelf. Bejo maakt intensief gebruik van bijen in andere zaadproductiegebieden over de hele wereld. We hebben eigen imkerijen in landen als Frankrijk en Nederland en werken samen met partners in onder meer de VS en Nieuw Zeeland. De specialisten in deze gebieden onderhouden contact met elkaar via Bejo’s internationale Bee Group. Ze wisselen ervaringen uit, coördineren onderzoek en onderhouden contacten met wetenschappelijke instituten. Door kennis te vergaren en te werken aan innovaties, willen we de zaadproductie efficiënter en duurzamer maken en tegelijkertijd de instandhouding en bescherming van de bijen ondersteunen. 

Milieuvriendelijke teelt

De rol die natuurlijke bestuivers in onze business spelen, maakt ons extra bewust van de relatie tussen landbouw en voedselproductie en natuurlijke hulpbronnen en biodiversiteit. We zetten ons in voor het verduurzamen van conventionele teeltmethoden. We hebben ons ook tot doel gesteld om stevig te groeien in de productie en veredeling van zaden voor de  biologische teelt. 

Onze ervaring met bestuiving heeft ons veel geleerd over milieuvriendelijke teeltmethoden. “We houden rekening met insecten”, zegt Chris. “Voor de beheersing van ziekten en plagen gebruiken we zo min mogelijk chemische middelen. De middelen die we gebruiken tegen plagen moeten veilig zijn voor de natuurlijke insectenpopulatie.”

Hier komen de zweefvliegen

Tasmanian Pollination Services werkt aan een spannende nieuwe ontwikkeling: het inzetten van de zweefvlieg. Niet om de bijen te vervangen, maar om ze te ondersteunen. “De zweefvlieg zal de honingbij nooit kunnen vervangen, want een bij is een veel efficiëntere bestuiver”, zegt Mick. “Maar ze kunnen elkaar wel aanvullen. Bijen hebben een voorkeur voor de hogere delen van de plant, terwijl vliegen meestal de lagere delen opzoeken. Bovendien hebben ze elk hun eigen voorkeuren met betrekking tot het weer. Als het koud is blijven bijen in de kast, maar gaan zweefvliegen gewoon aan het werk.”

Deze nieuwe ontwikkeling laat zien dat de natuur een onuitputtelijke bron van inspiratie is. Dat geldt voor veel van de activiteiten van Bejo. Ook bij het ontwikkelen van nieuwe rassen of het verbeteren van bestaande rassen kijken onze veredelaars naar wat de natuur te bieden heeft:

exploring nature never stops